Czym jest histrioniczne zaburzenie osobowości?

Histrioniczne zaburzenie osobowości należy do grupy zaburzeń związanych z niestabilnością emocjonalną oraz zaburzonym obrazem własnej osoby. Ludzie cierpiący na to zaburzenie, opierają swoją samoocenę na pochwałach ze strony innych, brak u nich prawdziwego, głębokiego poczucia własnej wartości. Mają ogromną potrzebę i pragnienie bycia zauważonym, bardzo często ich zachowania odbierane są jako zbyt dramatyczne i niewłaściwe. Zaburzenie to zwykle rozpoczyna się we wczesnych latach dorosłego życia i częściej dotyka grupy kobiet niż mężczyzn. Samo słowo “histrioniczny” oznacza teatralny, dramatyczny.

Przyczyny

Jako główne czynniki, wpływające na powstanie tego zaburzenia, podaje się czynnik genetyczny oraz behawioralny. Częstsze występowanie tego zaburzenia spotykane jest u osób, których bliska osoba cierpiała na to schorzenie, jednak nie jest do końca jasne, czy choroba została odziedziczona, czy też może „wyuczone” w procesie modelowania zachowania dziecka. Dziecko przyjmuje sposób radzenia sobie ze stresem i niepowodzeniami jako swój własny. Możliwą przyczyną jest także niewłaściwa responsywność na potrzeby dziecka, np. nagradzanie tylko konkretnego zachowania, co w konsekwencji prowadzi do dezorientacji i niewłaściwym odczytywaniu znaków z otoczenia przez nie.

Objawy

Najczęściej występujące objawy to:
– utrata poczucia komfortu, jeśli nie jest w centrum uwagi
– prowokacyjne ubieranie i/lub odgrywanie bardzo uwodzicielskiego zachowania
– gwałtowne wahania emocjonalne
– bardzo dramatyczne zachowanie, niczym podczas występu przed publicznością, z przerysowanymi gestami, przepełnione emocjami, sprawiające wrażenie udawanych
– duża uwaga poświęcana swojemu wyglądowi fizycznemu
– stałe poszukiwanie zapewnienia o aprobacie
– łatwowierność i szybkie uleganie wpływom innych
– wysoka wrażliwość na krytykę
– szybkie znudzenie w przypadku rutynowych zajęć, częste rozpoczynanie aktywności i niekończenie jej
– nieprzemyślanie działania, gwałtowne decyzje
– koncentracja tylko na sobie
– trudność w utrzymaniu relacji z innymi, często bycie uznawanym za sztucznego bądź płytkiego
– groźby lub faktyczne podejmowanie prób samobójczych, by uzyskać uwagę

Ludzie cierpiący na zaburzenia osobowości o typie histrionicznym, zwykle dobrze radzą sobie w sytuacjach społecznych. Jednakże, mają tendencję do wykorzystywania swoich zdolności w manipulowaniu innymi w celu zwiększenia uwagi im poświęcanej.

Leczenie

Zwykle ludzie cierpiący na zaburzenia osobowości typu histrionicznego nie uważają, że potrzebują jakiejkolwiek pomocy, nie zauważają swojego problemu. Mają też tendencję do wyolbrzymiania swoich emocji oraz trudności z przestrzeganiem rutyny, co znacząco utrudnia podjęcie leczenia i stosowania się do zaleceń. W przypadku tych zaburzeń, najbardziej efektywna w powrocie do zdrowia jest psychoterapia. Opiera się ona w głównej mierze na pomocy w odkryciu ukrytych motywacji i obaw, z których wynikają problemy pacjenta. Osoby cierpiące na to zaburzenie, często zgłaszają się do psychologa bądź psychoterapeuty, gdyż często nie potrafią sobie poradzić z porażkami, odczuwają także dyskomfort z powodu braku satysfakcji w zawieraniu relacji, chorują także w konsekwencji na depresję. Terapeuta powinien być odpowiednio wykwalifikowany do pomocy osobom z takim zaburzeniem, gdyż często próbują oni przekraczać granicę profesjonalnej relacji terapeutycznej. Terapia ma na celu wsparcie w budowaniu zdrowych związków z innymi ludźmi i utworzenie nowego stylu radzenia sobie ze stresem, a także wzmocnienie poczucia własnej wartości.