Uzależnienie od narkotyków

Czym jest uzależnienie od narkotyków?

Wiele osób nie jest świadomych, w jaki sposób działa uzależnienie od narkotyków. Często błędnie myślą, że osoby uzależnione nie mają wystarczająco dużo „siły woli”, by móc po prostu przestać zażywać daną substancję. W rzeczywistości, uzależnienie od narkotyków jest złożonym zaburzeniem. Jego pokonanie zwykle wymaga więcej niż tylko podjęcia decyzji odnośnie wyleczenia, czy też samych dobrych intencji. Narkotyki zmieniają działanie mózgu w taki sposób, że wyjście z nałogu jest bardzo trudne. Na szczęście, badacze wiedzą już więcej na temat funkcjonowania mózgu w przypadku uzależnienia, dzięki czemu łatwiej jest opracować metody na pokonanie nałogu i wsparcie w powrocie do normalnego funkcjonowania.

Uzależnienie jest chroniczną chorobą, która charakteryzuje się potrzebą dostarczenia do organizmu danego narkotyku. Kontrola nad jego zażywaniem jest trudna do opanowania, pomimo raniących konsekwencji. Zwykle decyzja, by zażyć narkotyk po raz pierwszy wynika z chęci osoby ją podejmującej, ale powtarzanie tego działania w konsekwencji prowadzi do zmian w mózgu (mogą być stałe), które wpływają na zdolność do samokontroli oraz zwiększają chęć na ponowne przyjęcie narkotyku. Ludzie, którym udało się wyjść z nałogu, są w podwyższonej grupie ryzyka ponownego powrotu do uzależnienia nawet lata po tym, jak ostatni raz zażyli daną substancję. Powroty są niestety częste, jednak nie oznaczają, że leczenie nie przynosi skutków. Leczenie powinno trwać stale i być dostosowane do zdolności pacjenta. Plan leczenia powinien być często zmieniany i modyfikowany w zależności od potrzeb.

Uzależnienie od narkotyków – Przyczyny

Nie ma jednoznacznej przyczyny tego, dlaczego jedna osoba wpada w uzależnienie od narkotyków, a druga nie. Istnieje wiele czynników, które mogą wpłynąć na zwiększenie ryzyka uzależnienia się od substancji- im więcej czynników dana osoba spełnia, tym wyższe prawdopodobieństwo. Biologiczne, społeczne i rozwojowe uwarunkowania odgrywają ważną rolę.

Uzależnienie od narkotyków – Objawy

Większość narkotyków wpływa na działanie mózgu, wywołując poczucie szczęścia, które jest spowodowane dopaminą. Prawidłowo funkcjonujący system nagradzania w mózgu, motywuje osobę do powtarzania czynności, które sprawiają radość. Na przykład takie jak jedzenie czy spotykanie się z bliskimi osobami. Pojawienie się dużej ilości „nadprogramowej” dopaminy w tym systemie, dostarczonej przez narkotyk, powoduje wzmocnienie chęci do powtarzania aktywności, która jest niebezpieczna, ale sprawia przyjemność. Gdy osoba kontynuuje zażywanie narkotyku, jej mózg staje się „przyzwyczajony” do danej substancji.  Powoli nie odczuwa już takiej samej przyjemności jak na początku, gdyż tolerancja na jej działanie wzrosła. Powoduje to chęć zażycia większej dawki. Ponadto wpływa na zmniejszenie odczuwania przyjemności ze “zwykłych” czynności, takich jak jedzenie, seks, zachowania społeczne.
Długoterminowe skutki zażywania leku mogą wpływać na zdolność do koncentracji, uczenia się, oceny sytuacji, radzenia sobie ze stresem, zapamiętywania. Mimo tych problemów, większość osób uzależnionych nadal zażywa narkotyki- tak silnie działa mechanizm uzależnienia.

Najczęściej występujące objawy to:

– silna potrzeba zażycia narkotyku codziennie, lub kilka razy dziennie
– zażywanie więcej niż się planowało, i przez dłuższy czas
– potrzeba stałego posiadania narkotyku przy sobie, kupowania go nawet w sytuacji, kiedy na to nie stać
-kontynuacja zażywania nawet w sytuacji, gdy oddziałuje to na pracę, relacje
– częstsze niż wcześniej samotne spędzanie czasu
– zaniedbanie fizyczne i psychiczne
– kłamstwa, kradzieże oraz inne niebezpieczne czynności wykonywane pod wpływem działania substancji
– złe samopoczucie oraz inne negatywne skutki,

– ukrywanie zażywania narkotyków przed bliskimi

Leczenie

Leczenie uzależnienia od narkotyków jest ściśle związane z silną wolą i chęcią zmiany u osoby uzależnionej. W przypadku głębokiego uzależnienia, bardzo często wymagana jest hospitalizacja. Najpierw należy pozbyć się substancji z organizmu, a dopiero w następnym etapie możliwe jest podejście do kompleksowej terapii, czasem włączane jest leczenie farmakologiczne.  Jednakże tym, co jest najbardziej istotne w procesie leczenia, to nastawienie pacjenta. Brak chęci, by pokonać swoją chorobę i nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich znacząco zmniejszają szanse na powodzenie terapii i wyjście z uzależnienia.

Rodzaj psychoterapii podejmowanej w przypadku leczenia uzależnień od narkotyków jest ściśle związany zarówno z rodzajem narkotyku zażywanego przez osobę uzależnioną, jak i jego osobistych preferencji, a także doświadczeń. Bardzo ważną funkcję pomocniczą w powrocie do zdrowia pełni także udział w terapiach grupowych.  Także uczestnictwo w spotkaniach grup samopomocowych jest bardzo istotnym czynnikiem. W ten sposób pacjenci mogą wspierać się nawzajem w postanowieniach zerwania z uzależnieniem, dzielić doświadczeniami  oraz motywować nawzajem.

Zapraszamy do przeczytania artykuły na temat pokrewnych uzależnień: uzależnienie od dopalaczy, uzależnienie od nikotyny, 

uzależnienie od leków, uzależnienie od seksu , uzależnienie od alkoholu.

Uzależnienie od narkotyków