Czym jest uzależnienie od papierosów?

Uzależnienie od papierosów tak naprawdę jest uzależnieniem od skutków przyjmowania nikotyny, zawartej w papierosach. Dużą szkodliwość mają natomiast substancje dodawane do papierosów podczas ich produkcji (substancje rakotwórcze). Rzucanie palenia wiąże się z wieloma trudnościami i wymaga dużej samodyscypliny, jak w przypadku każdego innego nałogu. Nikotyna zmienia balans pomiędzy dwoma hormonami, dopaminą i noradrenaliną, w organizmie człowieka. Kiedy przyjęcie nikotyny wpływa ich poziom, nastrój i koncentracja również ulegają zmianie. Wielu palaczy odczuwa z tego powodu przyjemność. Kiedy wdycha się (inhaluje) nikotynę, natychmiastowo trafia ona do mózgu, gdzie produkuje się poczucie przyjemności i redukuje stres oraz lęk. Im częściej się to robi, tym trudniej będzie później uzyskać ten stan bez substancji uzależniającej, dlatego większości palaczy tak bardzo tego brakuje. Jednakże jest to złudne uczucie- udowodnione jest, że nikotyna ma tak naprawdę działanie pobudzające dla organizmu, a nie uspokajające.

Przyczyny

Przyczyny uzależnienia od papierosów dzielą się na wiele różnych aspektów. Istotnym czynnikiem wydaje się być genetyka. Receptory w mózgu osób, których rodzice byli palaczami, mogą intensywniej reagować na oddziaływanie nikotyny zaaplikowanej do organizmu, przez co te osoby łatwiej się od niej uzależnią. Wpływ środowiska, zarówno domowego, jak i rówieśniczego, odgrywa kluczową rolę w procesie uzależnienia. Dzieci rodziców, którzy sami byli palaczami, znacznie częściej sami sięgają po papierosy. Tak samo oddziałuje wpływ kolegów oraz przekaz społeczny. Jeśli w telewizji, w reklamach oraz innych środkach medialnych promowane jest palenie papierosów, zachęca to młodych ludzi do sięgania po nikotynę. Zwykle to właśnie młodzi ludzie rozpoczynają swoją „przygodę” z paleniem papierosów. Im młodsza osoba rozpoczyna palenie, tym większa szansa, że stanie się uzależnionym jako dorosły. Udowodniona jest także zależność między depresją oraz innymi zaburzeniami psychicznymi, a paleniem. Ludzie cierpiący na depresję, schizofrenię, zespół stresu pourazowego chętniej stosują po tę używkę. Także osoby, które nadużywają alkoholu lub innych narkotyków, chętniej dodatkowo sięgają po papierosy.

Objawy

Niektórzy ludzie już po bardzo krótkiej ekspozycji na nikotynę, mogą się od niej uzależnić. Objawy uzależnienia to przede wszystkim trudność w zaprzestaniu dalszego palenia. Jeśli podejmowane były próby rzucenia palenia, jednak kończyły się one bez powodzenia, osoba może być już uzależniona. Także symptomy odstawienia przy próbach zerwania z nałogiem potwierdzają jego istnienie. Jeśli przy podejmowaniu takich akcji, pojawiają się symptomy fizyczne oraz zmiany nastroju, takie jak lęk, zwiększony apetyt, irytacja, trudności z koncentracją, smutek, frustracja, złość, bezsenność, a także zatwardzenie lub biegunka, oznacza to, że osoba jest już uzależniona od nikotyny.
Objawem uzależnienia jest także kontynuacja palenia, mimo wskazań zdrowotnych, takich jak występująca już choroba płuc lub serca. Mniejsza chęć do przebywania z osobami z rodziny lub z grona przyjaciół, którzy nie palą, a także unikanie miejsc, w których palenie jest niedozwolone, również wskazuje na silne uzależnienie od nikotyny.

Najczęściej występujące objawy to:

-trudność w podjęciu decyzji o niepaleniu i trzymaniu się jej
– symptomy odstawienia przy próbie rzucenia nałogu
– unikanie miejsc dla niepalących
– kontynuacja palenia mimo przesłanek zdrowotnych

Leczenie

Leczenie uzależnienia od nikotyny jest długotrwałym procesem. Wymaga przede wszystkim zaangażowania ze strony pacjenta. Sukces podejmowanego leczenia zależy od chęci osoby uzależnionej. Proces powrotu do zdrowia jest decyzją na całe życie. Nie ma „drogi na skróty”, codziennie podejmowana decyzja odnośnie zaprzestania palenia musi wynikać z woli osoby uzależnionej. Uzależnienie jest chorobą, która ma charakter przewlekły, a także nawracający. Wielokrotnie zdarza się, że osoby uzależnione potrafią na dłuższy okres czasu powstrzymać się od palenia, by nawet po kilku latach znów przegrać walkę z nałogiem. Wspomagający w procesie leczenia może być udział w grupowych zajęciach, wspierających w wychodzeniu z nałogu. Także udział w psychoterapii, szczególnie poznawczo-behawioralnej, może pomóc odnaleźć w sobie chęci i motywację do działania w kwestii rzucania palenia, a także do wytrwania w tej decyzji.